Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘in de marge’ Category

HUTjes in September

Er is er één, er zijn er twee, er zijn er drie jarig, hoera, hoera… Of het ook hier de decemberkou en knusheid zijn die een septemberse geboortegolf veroorzaken, durf ik niet te stellen. De feiten zijn echter dat op zes september de Molukse protestantse kerk verjaarde en dag erop de stad waarin haar synode gevestigd is hetzelfde lot onderging. De achtste is vervolgens mijn verjaring. In tijd aan elkaar verbonden en nu ook in ruimte verenigd, als een kosmische afspraak in de agenda van het Zijnde.

Kiri, kanan, kiri, kanan, links, rechts, links, rechts. Buiten klinkt het druk. Ik wrijf de slaap uit m’n ogen en loop het kantoor uit. Vanaf het hoger gelegen Karang Panjang marcheren groepen kinderen naar beneden de stad in. Naast hen loopt de baas van groep. Fluit in de mond. Frt-frt, frt-frt-frt. En dan weer kiri, kanan. ‘Daar komt Fita’, vader, oom en tante snellen naar de kant van de weg. Oom doet het camerawerk. Ik vraag ondertussen aan m’n buuroma met wie ik zo nu en dan Nederlands spreek wat er speelt. Ze antwoordt me in Indonesische codetaal ‘HUT GPM ke-75’.

Om dit geheim te kunnen ontcijferen, gooi ik me in fatsoenlijkere kleren in een angkot en volg de legertjes des Heeren de stad in. In schooluniformen en felgekleurde pakjes wandelen de eenheden vanuit hun scholen richting centrum. De kinderen komen samen op het grote onafhankelijkheidsplein voor het gouverneurskantoor. Verzetsheld Patimura – het volgens Ambonese christenen geïncarneerde bewijs van hun verbondenheid aan de Indonesische Republiek – overziet vanaf zijn sokkel hoe enkele ouders hun kinderen opwachten. Een ietwat teleurstellend schouwspel na imponerende parades. Er wordt wat gedronken en gegeten. De kinderen keren huiswaarts. Het gaat blijkbaar – tegen alle christelijke tegelwijsheden in – meer om de reis dan de aankomst.

Al in augustus las ik dat synodevoorzitter John Ruhulessin voor een niet al te grootse 75-jarige verjaardag was. Dit jaar viel de hari ulang tahun (HUT) of verjaardag in de Ramadhan. Of dit de achterliggende reden tot soberheid is weet ik niet. Op de avond van 6 september vindt in het Oikumene gebouw naast de oude Maranathakerk aan hetzelfde plein een viering plaats. Gouverneur, burgemeester en viceburgemeester, afvaardiging van dienst van religieuze zaken en anders-religieuze leiders zijn aanwezig. Enkele koren vertonen hun kunnen. Ruhulessin vertelt over pluraliteit en politiek en oppositie. Een website voor de Molukse protestanten wordt gelanceerd.

De dag erop verjaart de stad. Ik word door pak RT, een soort van wijkmeester, uitgenodigd mee te eten. Midden op straat vieren we de Ambon’s HUT. De dominee bidt een gebed. Het door de vrouwen in de wijk gekookte, gebakken en gefrituurde wordt gezamenlijk verorberd. Omdat de wijk volledig christelijk is, is het tevens ook nog de viering van de HUT GPM ke-75. Twee hutten tegelijk. In de moslimwijken blijft het nog even stil. Daar wordt gevast.

Advertenties

Read Full Post »

Orang Ambon Gila

Ambonezen zijn gek, gek van voetbal en het wereldkampioenschap. Als Nederland van Brazilië heeft gewonnen barst het feest los. In het café klinkt vuurwerk. Door de stad rijden enkele duizenden brommers en auto’s in een lint door de stad. Druk toeterend, zwaaiend, in het oranje gekleed, Nederlandse en oranje vlaggen alom. Van schrik is ergens een becak rijder met fietstaxi en al omgedonderd.

De nachtelijke optocht door Ambon‘Heb je de optocht gezien?’, werd me tijdens de poule-fase al enkele keren gevraagd. ‘Nee’, ik kijk gewoon thuis.’ Maar na de wedstrijd tegen Kameroen was ik toch maar even het huis uitgelopen en richting stad gegaan, benieuwd naar de karavaan van in het oranje geklede Ambonezen. Één keer kwamen ze voorbijrazen, misschien zo’n honderd. Brommertjes voorzien van stickers van de Nederlandse vlag, enkelen zwaaiend met een vlag, maar vooral veel oranje, heel veel oranje.

Na Nederland-Slowakije zag ik een optocht die ik alleen met een demonstratie in Jakarta kan vergelijken. Een demo op brommers dan. De sfeer in het café tijdens de wedstrijd was bizar. Na de 2-0 werden er tafels omgegooid en stonden mensen te dansen tussen de plastic stoelen. Vervolgens loop ik een uurtje door de stad op zoek naar optochten. Lang hoef ik niet te zoeken, overal komen brommertjes vandaan. Het is zaak de grote groep te vinden, en dat lukt. Zeker duizend man rijden als gekken slingerend en toeterend door de straten. Een half uur later is het stil, naar men zegt heeft de politie er al een einde aan gemaakt. Eenmaal aangekomen bij een oranje gekleurde wachtplek voor brommertaxi (ojeks) chauffeurs, zet men voor mij luid het ‘Nederland oh Nederland, jij bent een kampioen’ op. De sopi of plaatselijk gedestilleerde drank vloeit al rijkelijk en ik besluit dat het beter is elders een ojek te nemen.   (meer…)

Read Full Post »

Met enige regelmaat ben ik in een koffietoko aan de baai van Ambon te vinden. Zo’n vier meter boven het ietwat stinkende zeewater kan ik goed m’n nieuwe woordjes Indonesisch leren en oefenen. Een tijdje geleden heb ik er een journalist ontmoet met wie ik aardig overweg kan. Ons eerste gesprek was een loepzuiver voorbeeld van dialoog en waar je dan zoal tegenaan loopt.

Het is aardig stil geweest vanuit het Oosten. Ten aanzien van de interreligieuze dialoog op Ambon kan ik niet veel meer zeggen dan mijn eigen toevallige ervaringen toestaan. Toch zijn die hier wel het onderwerp. Deze blog gaat over de praktijk van de dialoog: bij een dialoogorganisatie, in de koffiehoek, in de schaduw van de dominee en met enkele studenten die eigenlijk Engels leren… (meer…)

Read Full Post »

Stilstand als achteruit-gang of stilstand als achter-uitgang? De bekende uitspraak dat stilstand achteruitgang betekent, is vooral ingegeven door economische motieven. Noodzakelijke innovatie om de concurrent te kunnen bijbenen. Brood op de plank. Broodnodig. Zo nu en dan de achteruitgang kunnen nemen voor een moment van bezinning, luxe of even noodzakelijk? Ambon is altijd in beweging.

Het verkeer krioelt door de stad. Ronkende motoren, rollend rubber en de voortdurende beweging van ijzeren machines houden de stad in beweging… (meer…)

Read Full Post »

Enigszins gespannen kruip ik bij de journalist in de auto. Vandaag, na krap een week op Ambon, word ik geïnterviewd. We gaan op weg naar een wijk waar vooral christenen wonen. Ja, de meeste wijken zijn ofwel christelijk ofwel islamitisch. Na een korte wandeling door de wijk, een zoektocht naar iemand wiens huis nog niet is opgebouwd en een gebouw met kogelgaten beginnen we. Kinderen die ten tijde van het conflict in vluchtelingenkampen geboren zijn, zijn sinds enkele maanden weer teruggekeerd. ‘Ga eens met de kinderen praten, stel je maar voor.’ De camera loopt. Ik stel me voor en vraag enkele kinderen naar hun naam. Ik speel mee en weet niet of ik van dit spel houd. Het moet snel. Ik heb de kinderen nog nooit ontmoet.

In het midden van de stad Ambon staat het vredesmonument. Een mooi symbool. Bij het monument mag ik vertellen over wat ik denk dat vrede is. Krap afgestudeerd, net uit de boeken, sta ik m’n evangelie te verkondigen. Of het in 30 seconden kan… Mijn toch al beperkte blik op de situatie wordt gereduceerd tot een nog botter verhaal, uiteraard met pakkende slotzin. Het moet kort en snel, we moeten door, verder. De zon gaat al bijna onder en een shot van Peter aan het strand is zeker nog nodig.

Onder het monument zijn foto’s te zien van tijdens en na het conflict. Het fotoverhaal laat vrede zien, haastige vrede. Handen worden geschud. De president, de gouverneur en het leger worden opgevoerd als brengers van goed nieuws. Hebben ook zij hun mediamoment gehad? Was er eenzelfde verzoek ‘stel je maar voor, ga maar met ze praten’? Wat weten zij van wat er tussen de mensen leeft? Waar is nu werkelijk behoefte aan? Mooie plaatjes? De president, de gouverneur en het leger staan er in ieder geval weer goed op.

Wat weet ik na een week nou van de ervaringen van de mensen uit deze stad, van vrede of hoe het verder zou moeten? Ik word opgenomen in een verhaal en laat het gebeuren. Nee, ik wil niet met sigaret gefilmd worden. Ik hoop dat m’n haar goed zit. Ja, Nederland moet weten dat ik goed werk doe op Ambon.

Natuurlijk, we hebben verhalen nodig. Het liefst mooie. Maar ieder nieuw verhaal is een gecreëerd verhaal. Iedere wederopbouw een constructie. Elke reportage een samenhang van antwoorden op vragen die zichzelf niet beantwoorden, vakkundig door de specialist samengesmeed. De man of vrouw achter de knoppen heeft macht. De ijdeltuiten op het beeld hebben belangen. Maar de belangrijkste vraag in dit alles is misschien wel hoe recht te doen aan de getuigenissen en ervaringen van individuele personen. En daar is vaak geen tijd voor.

Ik heb tijd, vijf maanden en moet maar eens de wijk in, mensen ontmoeten en luisteren…

Read Full Post »

‘De president is corrupt en de minister van financiën ook’, aldus een van de vele studenten bij het nationale monument in Jakarta. Samen met duizenden andere betogers werd er vandaag onder neer opgeroepen tot het aftreden van de Indonesische regering. Medewerkers van het Maarif Instituut zal ik er niet vinden. ‘Betrokken zijn is geen kwestie van lippenstift, maar als zout dat smaak geeft.’ Dit betekent zoveel als doen in plaats van mooie praatjes, zo vertelt Fajar, uitvoerend directeur van de organisatie.

Het is vandaag precies 100 dagen geleden dat president Yudhoyono voor de tweede maal werd geïnaugureerd. Voor de betogers een goed moment om hun onvrede ten aanzien van de huidige regering te laten blijken. Ook Indonesië is een land dat na 100 dagen geregeerd te zijn door een nieuw kabinet in staat van ontevredenheid verkeert. Maar mooie leuzen schreeuwen in demonstraties alleen lost niets op… (meer…)

Read Full Post »